Herkese iyi günler dileriz. Bu yazımızda sizlere Osmanlı padişahlarımızdan olan Yavuz Sultan Selim’in en iyi şiirleri arasında gösterilen Sanma Şahım şiirini ve sözlerini aktaracağız.
Bilenler vardır illaki. Sagopa Kajmer’in Gölge Haramileri isimli parçasında “Sanma şâhım herkesi sen sâdıkâne yâr olur” şeklinde başlayan bir dörtlük var. İşte bu dörtlük Yavuz Sultan Selim’e aittir. Gerçekten harika bir şiirdir diyebiliriz. Bu şiir dediğimiz gibi Sagopa Kajmer’in Gölge Haramileri şarkısında geçiyor. Şarkının sonlarına doğru bu şiiri görebilirsiniz. Gölge Haramileri şarkısının 3.08 ‘inci dakikasında bu kısım başlıyor isterseniz Youtube vb. yerlerden dinleyebilirsiniz. Şimdi lafı fazla uzatmadan sizlere Sanma Şahım şiirinin sözlerini paylaşalım. Ek olarak şöyle bir bilgi verelim, Yavuz Sultan Selim bu şiiri dönemin İran Şahı olan Şah İsmail’e yazdığı rivayet edilmektedir.
Yavuz Sultan Selim – Sanma Şahım Şiiri Sözleri
Sanma şâhım herkesi sen sâdıkane yâr olur
Herkesi sen dostun mu sandın belki ol ağyâr olur
Sadıkâne belki ol âlemde bir serdar olur
Yâr olur ağyâr olur serdar olur didâr olur
(Yavuz Sultan Selim)
Şiirin günümüz Türkçe anlamı şöyle:
Şahım sen herkesi kendine sadık dost sanma.
Sen herkesi dost sanma belki o düşmanın olur.
Belki o kişi alemlerde sözü geçen olur.
Dost olur düşman olur sözü geçen olur hükümdar olur.
Şimdi şiiri bölümlere ayıralım ve özelliğini yakından inceleyelim:
Şiiri hem satır hem sütun olarak 4 bölmeye ayırdığımızda yukarıdan aşağıya okunduğunda ve soldan sağa okunduğunda aynı sözler karşımıza çıkıyor.
- Sanma şâhım / herkesi sen / sâdıkâne / yâr olur
- Herkesi sen / dost mu sandın / belki ol / ağyâr olur
- Sâdıkâne / belki ol / bu âlemde / dildâr olur
- Yâr olur / ağyâr olur / dildâr olur / serdâr olur
Şiirin bir diğer versiyonu:
- Sanma şâhım / herkesi sen / sâdıkâne / yâr olur
- Herkesi sen / dost mu sandın / belki ol / ağyâr olur
- Sâdıkâne / belki ol / âlemde bir / serdâr olur
- Yâr olur / ağyâr olur / serdâr olur / dildâr olur
NOT = Bazı kaynaklara göre “serdar olur” ile “dildar olur” yer değiştirmektedir. Ayrıca bazı yerlerde “dildar olur” şeklinde yazıyor. Bazı yerlerde ise “didar olur” şeklinde yazmaktadır. Fakat genel olarak şiirin sözleri bu şekildedir.
Şiirdeki inceliği sizlere aktaralım:
Yukarıda gördüğünüz gibi arkadaşlar şiir 4*4 özelliğindedir. Yani 1. kıtası sözleri (1. satır sözleri) ile 1 sütundaki sözler aynı oluyor. Veya 2. satırdaki sözlerle 2. sütundaki sözler tamamen aynı.
Yani diyelim ki 1. mısrayı soldan sağa doğru okuduk :
- Sanma şâhım / herkesi sen / sâdıkâne / yâr olur
Gördüğünüz gibi ilk mısramız bu şekilde. Şimdi 1. sütunu yukarıdan aşağıya doğru okuyalım:
- Sanma şâhım
Herkesi sen
Sâdıkâne
Yâr olur
Gördüğünüz gibi yine aynısı olmuş oldu. Yani şiirin özelliği bu şekildedir. Şimdi görsel üzerinde anlatalım.

Görselde gördüğünüz gibi arkadaşlar şiiri soldan sağa doğru okusanız da yukarıdan aşağıya doğru okusanız da sözleri aynı olmuş oluyor. Diyelim ki 3. satırı okuduk. “Sadıkane belki ol alemde bir serdar olur” şimdi 3. sütunu yani yukarıdan aşağıya 3. bölmeyi okuyalım. Gördüğünüz gibi aynısı çıktı. Şiir hem yukarıdan aşağıya hem de soldan sağa okunduğunda aynı olmaktadır. Yapılan araştırmalara göre bu tarzda yazılan ilk şiir budur. Yani müthiş incelikle dizayn edilmiş bir şiir bu. Yavuz Sultan Selim’i saygı ve rahmetle anıyoruz…
Son olarak tekrar söyleyelim bu şiir Sagopa Kajmer’in Gölge Haramileri şarkısında da geçmektedir.
Bu Yazıya Tepkin Ne Oldu ?



