Fizik – Hareket ve Çeşitleri Konu Anlatımı ve Örnekler

Etrafınıza baktığınızda hareketle ilgili birçok örnek görebilirsiniz. Öğretmeniniz ders anlatırken hareket halindedir. Aşağıdaki resimde de gördüğünüz gibi saatin akrep, yelkovan ve saniye ibresi, saatin pili tükenene kadar hareket eder. Gitarınızın tellerine vurduğunuzda tellerin titreştiğini; camdan dışarı baktığınızda araçların, insanların, kuşların, böceklerin, rüzgârın etkisi ile ağaç dallarının kısaca tüm doğanın hareket halinde olduğunu görebilirsiniz.

saat
Saat

Genel olarak hareket öteleme, titreşim ve dönme olarak gruplandırılır.

Öteleme hareketi; cismin belirli bir yörünge boyunca doğrusal olarak yer değiştirmesidir. Aşağıdaki görseldeki trenin yaptığı hareket ötelemeye örnek olarak verilebilir. Asansörün yukarı çıkarken veya aşağı inerken yaptığı hareket, bayrağın göndere çekilmesi, elmanın dalından yere düşmesi, uçağın kalkması, gökyüzünde bir doğru boyunca hareketi ve yere inmesi de bir öteleme hareketidir.

Hızlı tren
Hızlı tren

Titreşim hareketi; denge konumu etrafında yapılan gidiş-geliş hareketidir. Aşağıdaki resimde gördüğünüz gibi kuşun kanat çırpması bir titreşim hareketidir. Sarkacın iki nokta arasındaki salınım hareketi, salıncakta sallanan kişinin hareketi, bungee jumping yapan kişinin hareketi de titreşim hareketine örnek olarak verilebilir.

Kuşun kanat çırpması
Kuşun kanat çırpması

Dönme hareketi; sabit eksen etrafında yapılan ve yörüngesi çember veya elips şeklinde olan harekettir. Bir hareketin dönme hareketi olarak kabul edilebilmesi için bir tam tur dönmesi gerekmez. Belli bir merkez etrafında yay çizmesi yeterlidir. Alttaki resimde bulunan rüzgar türbinlerinin pervanelerinin hareketi, Dünya’nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü ve Güneş etrafındaki dolanımı, viraja giren otomobillerin dönüş hareketi, dönme hareketine örnektir.

Rüzgar türbinleri
Rüzgar türbinleri

Bazı cisimler ise hem öteleme hem de dönme hareketini birlikte yapar. Örneğin topun yerde dönerek ilerlemesi buna örnektir. Bu harekete yuvarlanma adı verilir.

Kaynak = MEB

YORUMLAR

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir